غلامحسين افضل الملك
128
سفرنامه خراسان و كرمان ( فارسى )
و خيلى ضرر نمىبردم و در هر منزلى نعمتها و طبيب و اسباب و هواى خوب فراهم بود . لكن محض آنكه جاى نديده به بينم و محض تبصرهء آيندگان ژغرافياى راه « 1 » لوت را بنگارم خود و كسان خود را بمشقت انداخته و محتمل بسى ضررها شده از راه لوت كه آب و آبادانى ندارد و مثل جهنم گرم است حركت ميكنم . خداوند به اطفال خردسال و اجزاء من رحم و تفضّل خواهد كرد . تا حال نديدهام كه هيچ سيّاح و مسافرى از اهل ايران و اروپا از اينراه رفته و كتابى در ژغرافى نوشته باشد و من با كمال كسالت ، مختصرى درينباب مينويسم و انشا اللّه بكرمان كه رسيدم تاريخ و جغرافياى آنجا را مىنگارم . دوشنبه 21 ربيع الاول هزار و سيصد بيست و دو كه فصل بهار است و پانزده روز به آخر جوزا و بهار مانده است . دو ساعت بغروب مانده با پانزده نفر اجزاء و نوكر بعزم مسافرت كرمان از مشهد مقدس به طرف قريهء « طرق » كه در دو فرسخى شهر است حركت كردم . شب را در آنجا ماندم . شرح طرق در سفرنامههاى سابق خراسان من نوشته شده است ديگر محتاج به شرح نيست همينقدر در اينجا گويم كه طرق قريهء بافايدهايست كه غير از جو و گندم سالى بيست هزار تومان حاصل باغ ترهء آنكه باصطلاح اهل خراسان است و عبارت از هندوانه و خربوزه و خيار پيشكارى و باقلا است به فروش مىرسد . سهشنبه 22 ربيع الاول از طرق به طرف « شريفآباد » كه چهار فرسخ است حركت كرديم . در بين تنگه از ميان كوهها بايد عبور كرد . اينراه سابقا بسيار صعب المسلك بود . لكن شاهزاده نير الدوله والى سابق خراسان قريب بيست هزار تومان خرج كرد اين راه را بطورى هموار نمود كه مثل خيابان در كمال سهولت عبور مىشود . شرح اين راه را در سفر - نامهء سابق خود نگاشتهام محتاج بتكرار نيست . تمام اين راه پر از شقايق و رياحين است . در فصل بهار خيلى باصفا است . ظهر بشريفآباد رسيديم شرح شريفآباد و كاروانسراى
--> ( 1 ) - لوت با تاء نقطهدار بلغت فارسى صحيح است و بمعنى برهنه و عريان است . افضل الملك .